Een aanzienlijk deel van de volwassenen ziet op tegen een bezoek aan de tandarts of mondhygiënist, en een kleinere groep stelt het daardoor jarenlang uit. Bijna iedereen die hier met die angst binnenkomt, begint met zich verontschuldigen. Dat hoeft echt niet. Angst is een normale reactie op iets dat ooit onaangenaam of pijnlijk was, of waarbij u zich niet gehoord voelde.
Waarom uitstellen het moeilijker maakt
Dit is de vervelende kant van de zaak, en ik zeg het zonder verwijt: hoe langer u wacht, hoe zwaarder het eerste bezoek meestal wordt. Niet omdat wij dan strenger zijn, maar omdat kleine dingen in de tussentijd groter worden. Beginnende tandvleesontsteking is met een paar afspraken opgelost; jarenlange ontsteking vraagt een langer traject.
Daar komt bij dat mensen die lang wegblijven vaak vrezen voor een oordeel. Dat oordeel komt niet. Ik heb in vijfentwintig jaar genoeg gebitten gezien om te weten dat er altijd een verhaal achter zit, en dat verhaal is zelden luiheid.
Hoe een eerste afspraak eruit kan zien
Een eerste afspraak hoeft geen behandeling te zijn. Bij spanning is dit vaak de beste opzet:
- U vertelt eerst wat er speelt en waar u tegenop ziet — zittend, niet liggend
- We kijken alleen, zonder instrumenten die geluid maken
- Ik vertel wat ik zie en wat er eventueel nodig zou zijn
- We spreken af wat de volgende stap wordt, en wanneer
Er wordt niets gedaan waar u niet vooraf mee heeft ingestemd. Voor veel mensen is dat ene bezoek genoeg om te merken dat het meevalt.
Wat in de praktijk helpt
Een paar dingen die patiënten hier vaak noemen:
- Plan uw afspraak ’s ochtends, zodat u er niet de hele dag tegenaan kijkt
- Neem iemand mee naar de wachtkamer wanneer dat rust geeft
- Vraag vooraf om uitleg van wat er gaat gebeuren — onbekendheid voedt de angst
- Neem oordopjes of muziek mee; voor veel mensen zit de spanning vooral in het geluid
- Zeg het wanneer u een pauze nodig heeft, ook halverwege
Ook praktisch: onze afspraken duren ruim drie kwartier. Dat is bewust ruim genomen, zodat er tijd is om te stoppen, uit te leggen en opnieuw te beginnen zonder dat iemand op de klok kijkt.
Wanneer er meer nodig is
Bij zeer ernstige angst — waarbij alleen al het maken van een afspraak niet lukt — bestaan er gespecialiseerde centra voor angstbegeleiding, waar behandeling onder begeleiding van een psycholoog of onder sedatie mogelijk is. Merken we samen dat de reguliere aanpak niet toereikend is, dan verwijzen we u daar zonder omhaal naartoe. Dat is geen falen; het is de juiste zorg op de juiste plek.
Wilt u eerst gewoon eens bellen of mailen om te vragen hoe het gaat, zonder meteen iets vast te leggen? Dat kan altijd.