Van alle dingen die patiënten mij vertellen, is er één die het vaakst terugkomt: "mijn tandvlees bloedt weleens, maar dat is toch normaal?" Het is begrijpelijk dat mensen dat denken, want het overkomt zoveel mensen. Toch is het antwoord nee. Gezond tandvlees bloedt niet, net zomin als gezonde huid gaat bloeden wanneer u erover wrijft.
Bloeding is een teken dat er ontsteking zit. En ontsteking betekent dat er iets aanwezig is waar uw lichaam op reageert — vrijwel altijd bacteriële plak die te lang op één plek is blijven zitten.
Waarom tandvlees gaat bloeden
Plak is een dunne, kleverige laag bacteriën die zich voortdurend op uw tanden vormt. Blijft die laag langs de tandvleesrand zitten, dan reageert uw afweersysteem: er stroomt meer bloed naar het gebied, het weefsel zwelt op en wordt kwetsbaar. Zulk tandvlees is roder, iets dikker, en gaat bloeden bij de minste aanraking. Dit stadium heet gingivitis.
Het goede nieuws bij gingivitis is dat er nog geen blijvende schade is. Wordt de plak consequent verwijderd, dan geneest het tandvlees meestal binnen een week of twee volledig.
De reflex die het erger maakt
Hier gaat het bij veel mensen mis. Wie ziet dat een plek bloedt, gaat die plek voorzichtiger poetsen of mijdt hem helemaal. Dat is een logische reactie — u doet iets wat pijn lijkt te doen, dus u stopt ermee.
Maar het is precies verkeerd om. Door die plek te ontzien blijft er juist méér plak achter, wordt de ontsteking heviger en gaat het nóg meer bloeden. Zo ontstaat een cirkel die zichzelf in stand houdt.
Wanneer het meer is dan gingivitis
Blijft ontsteking jarenlang bestaan, dan kan die zich uitbreiden naar het bot dat uw tanden op hun plaats houdt. Dat heet parodontitis, en anders dan gingivitis is die schade niet omkeerbaar. Bot dat verloren is gegaan, komt niet terug. Wel kunnen we het proces tot stilstand brengen en houden wat er is.
Signalen die op parodontitis kunnen wijzen:
- Tandvlees dat terugtrekt, waardoor tanden langer lijken
- Aanhoudende slechte adem of een vieze smaak
- Tanden die los gaan staan of van positie veranderen
- Ruimtes die tussen tanden ontstaan waar die er eerder niet waren
- Pus langs de tandvleesrand
Herkent u hier iets in, wacht dan niet af. Parodontitis doet in de regel geen pijn, en juist daarom komen mensen vaak pas laat. Hoe eerder we meten hoe diep de ontsteking zit, hoe meer er te behouden valt.
Wat u zelf kunt doen
Poets twee keer per dag twee minuten met een zachte borstel, en reinig één keer per dag tussen uw tanden — dat laatste is waar bij de meeste mensen de winst zit, want daar komt de borstel simpelweg niet. Rookt u, dan is stoppen de grootste enkele verbetering die u voor uw tandvlees kunt doorvoeren; roken maskeert bovendien de bloeding, waardoor problemen langer onopgemerkt blijven.
Twijfelt u of wat u ziet normaal is: laat het bekijken. Dat kost één afspraak, en in veruit de meeste gevallen is de conclusie geruststellend.